آن حالت « 1 » فرمود كه در حال حيات او مصالح ملك و تدبير آن « 2 » برأى « 3 » خاتون او سرقويتى بيكى « 4 » بود « 5 » و سرقويتى بيكى « 6 » برادرزادهء اونك « 7 » خانست و پسران بزرگتر منكو « 8 » قاآن ، قبلا « 9 » ، هولاكو « 10 » ، اريغ بوكا « 11 » ازو بودند برقرار پسران مذكور و لشكر و ولايت و مهتر و كهتر در تحت تصرّف « 12 » امر و نهى و حلّ و عقد او باشند و از آنچ فرمان اوست سرنپيچند ، بيكى « 13 » در ترتيب و تربيت تمامت پسران و ضبط امور دولت و اقامت جاه و حرمت و كفايت مهمّات بحسن راى و درايت اساسى نهاد و در تشييد آن مبانى قاعدهء ممهّد گردانيد كه هيچ كلاه‌دار را بر آن جمله ميسّر نگشتى و آن امور را بر آن سياقت رونق نتوانستى كرد ، و قاآن در هر كار كه شروع نمودى در مصلحت مملكت يا ترتيب لشكر ابتدا كنگاج و مشورت با او كردى و بدانچ او گفتى تغيير و تبديل راه ندادى ، و رسولان و ايلچيان او را احترام و توقير زيادت

--> ( 1 ) يعنى فوت الغ نوين ، شاهدى ديگر براى استعمال « حالت » بمعنى موت و وفات ، رجوع بمقدّمهء ج 1 ص قيب و ج 2 ص ى ، ( 2 ) كذا فى ا ب ه ز ، ح : از ، ج د ندارند ، ( 3 ) كذا فى ح ، آ ج د ه ز اين كلمه را ندارند ، ب بتصحيح جديد : متعلّق به ، ( 4 ) آ : سرقوتنى ؟ ؟ ؟ بيكى ، ج : سرقوتنى بيكى ، د : سرقوتى بيكى ، ح : سرقوتى بيكى ، ب : سرقوتنى بيكى ، ه : سرقوثى بيك ( - سرقوتنى يا سرقونتى بيك ) ، ز ندارد ، ( 5 ) د : مىساخت ، ز ندارد ، - از « و سرقويتى بيكى » تا « ازو بودند » جملهء معترضه است از مصنّف در اثناء حكايت قول قاآن ، ( 6 ) آ : سرقوتنى ؟ ؟ ؟ بيكى ، ب : سرقوتنى ؟ ؟ ؟ بيكى ، ج : سرقوئى ؟ ؟ ؟ بيكى ، د : سرقوتى ( بدون « بيكى » ) ، ه : سرقوثى ؟ ؟ ؟ بيك ( - سرقوتنى يا سرقونتى بيك ) ، ز : مرقوتنى بيكى ، ح : سرقوتى بيكى ، ( 7 ) ز : اوتك ، ب : اونك ؟ ؟ ؟ ، ( 8 ) ه : مونك‌كا ، ( 9 ) ج ب : قبلا ؟ ؟ ؟ ، ه : قوبلا ، ز ندارد ، ( 10 ) د : هلاكو ، ج ندارد ، ( 11 ) كذا فى ج ه ، آ : اربع ؟ ؟ ؟ بوكا ، ز : اريع بوكا ، ح : اربع بوكا ، ب : اربع بوكا ، د : اربغ نوكا ، ( 12 ) كذا فى ا ه ، ب ج ز افزوده‌اند : و ، د افزوده : او بودند و در ، ح افزوده : او بودند و ، ( 13 ) كذا فى د ه ز ح ، آ : بيكى ، ب و بيكى ( واو بخطّ الحاقى است ) ، ج : سرقوتنى ؟ ؟ ؟ بيكى ،